Skóra sucha i jej różnorodne formy
Duży odsetek populacji cierpi z powodu suchej skóry. Występują różne formy i stopnie nasilenia tej cechy. Sucha skóra występuje najczęściej u dzieci poniżej 10 roku życia i osób starszych powyżej 60 roku życia. Wśród pozostałych sucha skóra częściej dotyczy kobiet niż mężczyzn. Od 15 do 20 proc. populacji cierpi z powodu patologicznie suchej skóry (xerodermia) np. w przebiegu atopowego zapalenia skóry.
Przyczyny suchej skóry
Suchość skóry zależy od różnorodnych zewnętrznych (egzogennych) i wewnętrznych (endogennych) czynników:
- Wśród typowych czynników egzogennych wymienić można klimat i czynniki środowiskowe, uwzględniając kontakt skóry z chemikaliami, takimi jak środki myjące i rozpuszczalniki. Poza tym należą do nich jeszcze: ekspozycja na promieniowanie UV, wpływ środków pielęgnacji skóry i substancji leczniczych takich jak leki (podawane miejscowo i ogólnie).
- Do czynników endogennych, które prowadzą do wysuszenia skóry lub mają wpływ na jej rozwój należą: predyspozycje genetyczne, biologiczne starzenie się skóry, zmiany hormonalne oraz pewne schorzenia dermatologiczne lub ogólnoustrojowe (atopowe zapalenie skóry, łuszczyca, rybia łuska i cukrzyca).
Formy suchej skóry
Występują różne stopnie nasilenia suchości skóry, od łagodnych, po formy patologiczne. W praktyce, poszczególnych przypadków często nie da się jednoznacznie sklasyfikować. Jednakże można ogólnie rozróżnić problemy skóry suchej i bardzo suchej. W obu przypadkach przyczyną jest przede wszystkim deficyt naturalnych czynników nawilżających (i), zwłaszcza mocznika (i). Specjalną formę, ze względu na swoją patogenezę, jest suchość w przebiegu atopowego zapalenia skóry, w której istotne znaczenie odgrywa zaburzony metabolizm kwasów tłuszczowych.
Sucha i szorstka skóra
Cechami charakterystycznymi suchej skóry są:
- Umiarkowane łuszczenie się
- Szorstkość
- Uczucie napięcia
- Okresowe swędzenie
Ważnym czynnikiem wpływającym na suchość skóry jest ograniczona zdolność wiązania wody. Zależy ona od koncentracji naturalnych czynników nawilżających (i) (NMF), wśród których do najważniejszych należą: mocznik (i), aminokwasy i lipidy naskórka (szczególnie trójglicerydy, wolne kwasy tłuszczowe i cholesterol).
Mocznik (i) powstaje podczas rozpadu specyficznych aminokwasów, zwłaszcza argininy, w procesie dojrzewania (rogowacenia) komórek naskórka. W przypadku zakłóceń procesu rogowacenia, występuje niedobór aminokwasów, głównie argininy. To prowadzi do znacznej redukcji koncentracji mocznika (i) i zmniejszenia zasobu naturalnych czynników nawilżających (i). W badaniach porównawczych, klinicznie sucha skóra okazała się mieć o 50 proc. niższe stężenie mocznika (i) niż skóra zdrowa. Brak naturalnych czynników nawilżających (i) (zwłaszcza mocznika (i)) prowadzi do rosnącej transepidermalnej utraty wody (TEWL).
Stosowanie produktów do pielęgnacji skóry, zawierających od 3 do 5 proc. mocznika (i), może znacząco skompensować jego braki w skórze. Zwiększenie zdolności wiązania wody przez skórę prowadzi do poprawienia kondycji skóry lub normalizacji jej stanu.
Mocznik (i) to naturalny czynnik nawilżający wpływający na wzrost zdolności wiązania wody w skórze. Niska koncentracja mocznika (i) prowadzi do zwiększonej transepidermalnej utraty wody.
Bardzo sucha i łuszcząca się skóra
Oznaki bardzo suchej skóry występują na przykład na dłoniach, a także po odwodnieniu i u osób starszych, a są to:
- Szorstkość
- Pękanie skóry z tendencją do powstawania rozpadlin
- Tworzenie się modzeli/ łuszczenie się
- Częste swędzenia
W przeciwieństwie do problemów związanych z suchą skórą, stosowanie produktów z niską koncentrację mocznika (i) jest niewystarczające dla bardzo suchej skóry. Często niezbędna jest terapia środkami zawierającymi 10 proc. mocznika (i).
