Przydatki skóry
Przydatki skóry, czyli paznokcie, włosy i gruczoły (glandulae cutis) rozwijają się z uwypukleń naskórka do skóry właściwej.
Paznokcie, włosy i gruczoły
Paznokcie
Paznokcie to rogowe osłony silnie przyczepione do łożyska paznokcia. Mają około 0,5 mm grubości i zbudowane są z przedniej, wolnej krawędzi, ciała paznokcia i macierzy, która jest połączona z tylną krawędzią płytki.
Włosy
Włosy składają się z wystającej łodygi oraz korzenia. Zgrubiony na końcu korzeń tworzy cebulkę, która razem z leżącą poniżej brodawką włosa odpowiada za odżywianie, rozwój i wzrost włosów. Skórna torebka włosa otacza cały jego korzeń i razem z nim tworzy tak zwany mieszek włosowy. Gruczoły (i) łojowe uchodzą do lejka mieszków włosowych.
Gruczoły (i)
Do gruczołów skóry (glandulae cutis) zaliczamy gruczoły łojowe, potowe i mleczne. Gruczoły (i) łojowe niemal zawsze uchodzą do mieszków włosowych, które wyprowadzają wydzieliny zawierające lipidy na powierzchnię poprzez lejkowate ujścia. Wielkość gruczołów oraz tym samym ilość wydzielanego łoju są zróżnicowane w zależności od części ciała. Gruczoły (i) na twarzy są większe niż te na rękach czy nogach. Czynnikiem wpływającym na aktywność wydzielania łoju są androgeny.
Gruczoły (i) łojowe i potowe są gruczołami zewnątrzwydalniczymi, co oznacza, że dostarczają ich wydzielinę bezpośrednio na powierzchnię skóry. W przypadku gruczołów łojowych (i) następuje całkowity rozpad komórek bogatych w lipidy. Są one stale zastępowane przez podział komórek podstawnych (gruczoły holokrynowe). Z kolei w przypadku gruczołów apokrynowych np. gruczoły sutkowe i potowe gruczoły pach, tylko zewnętrzne części komórek są niszczone w wyniku wydzielania. W komórkach gruczołów ekrynowych, tak jak w małych gruczołach potowych skóry, nie występuje redukcja cytoplazmy po zakończeniu wydzielania.
Gruczoły (i) łojowe, razem z gruczołami potowymi, zapewniają niezwykle ważne substancje, które, razem z lipidami naskórka, tworzą hydrolipidowy płaszcz skóry.
Schemat mieszka włosowego. Mieszek włosowy wraz z gruczołem łojowym tworzą jednostkę funkcjonalną.
1. Łodyga włosa
2. Gruczoł łojowy
3. Cebulka
4. Brodawka włosa
5. Gruczoł potowy
