Mydła, syndety i związki powierzchniowo czynne

Sumeryjskie gliniane tabliczki z 2500 r. p.n.e., znalezione pomiędzy Tygrysem a Eufratem, stanowią dowód na to, jak wcześnie stosowano już mydło. Dzisiaj, syntetyczne detergenty znane jako syndety, są coraz częściej stosowane jako łagodne środki do czyszczenia skóry. 

Schemat budowy związku powierzchniowo czynnego.

  1. Część hydrofilowa
  2. Część lipofilowa (hydrofobowa)

Mydła, syndety i związki powierzchniowo czynne

Mydło | Rozwój syndetów | Związki powierzchniowo czynne w roli detergentów | Znaczenie składu związków powierzchniowo czynnych
< 1/4 >

Mydło

 

Mydło to produkt reakcji chemicznej pomiędzy naturalnymi tłuszczami a zasadowym ługiem. Używanie go ma pewne wady, zwłaszcza w przypadku skóry wrażliwej:

 

  • Tworzenie się mydła wapiennego i towarzysząca temu utrata właściwości związków powierzchniowo-czynnych w przypadku użycia mydła w twardej wodzie. Sole wapniowe osadzając się  na skórze zaburzają jej naturalne natłuszczanie co daje efekt szorstkiej skóry.
  • Efekt alkalizacji: Zasadowe jony wodorotlenkowe powstające w drodze hydrolizy mydeł w roztworach wodnych mogą podrażniać i powodować wyprysk.

Rozwój syndetów

 

Wady mydła skłoniły naukowców do poszukiwania nowych substancji myjących do ciała. W rezultacie przeprowadzonych badań, koniec lat 50. XX wieku stanowią początek ery syntetycznych detergentów zwanych syndetami. Mają one wyraźną przewagę nad zasadowym mydłem:

 

  • Brak efektu alkalizacji, gdyż pH (i) może zostać dopasowane do kwasowego, fizjologicznego pH (i) równego 5.5
  • Odpowiednie dla skóry o obniżonej podstawowej zdolności neutralizacji
  • Nie tworzą nierozpuszczalnego mydła wapiennego
  • Powodują lekki obrzęk warstwy rogowej

 

Syndety (i) w formie stałej i płynnej były od tamtej pory używane do oczyszczania zwłaszcza chorej skóry.

Związki powierzchniowo czynne w roli detergentów

 

Związki powierzchniowo czynne to molekuły składające się z części rozpuszczalnej w wodzie (hydrofilowej) - głowy, oraz długiego łańcucha będącego segmentem rozpuszczalnym w tłuszczach (lipofilowym). Związki powierzchniowo czynne gromadzą się najczęściej w obszarach wzajemnego oddziaływania części hydrofilowej, zorientowanej na fazę wodną i części lipofilowej, zorientowanej na fazę olejową (brud lipofilowy).

Znaczenie składu związków powierzchniowo czynnych

 

Poszczególne związki powierzchniowo czynne mają określone właściwości, takie jak tworzenie piany (anionowe związki powierzchniowo czynne) lub pozostawianie na skórze przyjemnego uczucia (amfoteryczne związki powierzchniowo czynne). W związku z tym większość produktów myjących to mieszanina ich obu.