Ochrona przeciwsłoneczna skóry ze skłonnością do alergii
„Alergia słoneczna” – Wysypka powiązana z promieniowaniem słonecznym
Kiedy efektem ekspozycji na słońce są zmiany skórne, takie jak grudki, pęcherzyki lub blaszki, powszechnie mówi się o alergii słonecznej. Jednak dla dermatologa za taką autodiagnozą kryje się wiele różnorodnych i trudnych do rozróżnienia zmian skóry lub jej chorób, wywołanych działaniem promieniowania słonecznego. Poniższym reakcjom skóry prawie zawsze towarzyszą guzki, pęcherzyki lub blaszki:
Choroby skóry wywołane promieniowaniem słonecznym
Wielopostaciowe osutki świetlne
Wielopostaciowe osutki świetlne (Polymorphous light eruptions - PLE) są najczęściej występującą chorobą skóry wywołaną przez promieniowanie słoneczne. Dotyczy ona nawet 20 proc. populacji, zwłaszcza młodszych kobiet. Istnieje kilka morfologicznych wariantów tej choroby. Rozpoznanie powinien postawić dermatolog ponieważ zdiagnozowanie wielopostaciowych osutek świetlnych wymaga dużego doświadczenia i eliminacji występowania innych chorób skóry.
Patogeneza choroby jest przedmiotem intensywnych badań. Wydaje się, że związana jest ona z IV typem reakcji nadwrażliwości (reakcja opóźniona) wywołanym przez promieniowanie UV: w 75% przypadków przez promieniowanie UVA, w 10%. przez promieniowanie UVB, a w pozostałych przypadkach przez wrażliwość na wszystkie rodzaje promieniowania.
Wolne rodniki (i) jako czynniki wywołujące wielopostaciowe osutki świetlne
Stres oksydacyjny związany z działaniem wolnych rodników, wywołany promieniowaniem UV, może powodować uszkodzenia komórek i w rezultacie reakcje zapalne i różnorodne objawy wielopostaciowych osutek świetlnych.
Dzięki specjalnej metodzie, technice chemiluminescencji (UPE = Ultraweak Proton Emission) tworzenie się wolnych rodników może zostać wykryte, ponieważ ich destrukcyjne działanie powiązane jest z emisją fotonów (kwantów światła). W metodzie tej wybrane obszary skóry zostają napromieniowane promieniowaniem UVA, a następnie mierzone są: intensywność i rozpad emitowanych protonów na sekundę. Rezultatem pomiaru chemiluminescencyjnego jest parametr określający poziom utlenienia skóry. Jeśli po zastosowaniu określonego produktu wykrywanych jest mniej fotonów, wskazuje to na jego przeciwutleniające działanie.
- Wielopostaciowe osutki świetlne
Trądzik letni
Promieniowanie słoneczne nie jest jedyną przyczyną powstawania trądziku wiosennego. Pojawia się on dopiero w wyniku interakcji pewnych składników znajdujących się w kosmetykach lub produktach do opalania, takich jak emulgatory. Choroba dotyczy głównie kobiet w średnim wieku, zwłaszcza tych, które przechodziły trądzik w okresie dojrzewania. Diagnoza różnicowa jest utrudniona, gdyż objawy kliniczne przypominają wielopostaciowe osutki świetlne.
Badania kliniczne wykazały, że aby zapewnić sobie ochronę przed promieniowaniem UV, osoby z symptomami wielopostaciowych osutek świetlnych lub trądziku letniego powinny profilaktycznie stosować wolne od emulgatorów produkty z filtrami przeciwsłonecznymi, zawierające kompleks zmiataczy wolnych rodników alpha-glucosyl rutin i witaminę E. Zapewniają one ochronę skóry.
- Trądzik letni
Fotoreakcje wywołane substancjami przyjmowanymi zewnętrznie lub wewnętrznie
Reakcja fotoalergiczna to opóźniona reakcja zapalna podobna do kontaktowych zapaleń skóry, wywołana promieniowaniem UV następującym po uwrażliwieniu skóry pewnymi substancjami. Reakcje skóry objawiają się w postaci swędzących grudek czy zmian wypryskowatych, w obszarach skóry eksponowanych na słońce. Fotoalergenami mogą być pewne leki, takie jak środki przeciw nadciśnieniu, diuretyki, leki psychiatryczne, tetracykliny i sulfonamidy, a także środki stosowane miejscowo, takie jak substancje zapachowe.
Rekomenduje się bezzapachowe i niezawierające emulgatorów produkty z filtrami przeciwsłonecznymi, na przykład takie z hydrożelami stanowiącymi bazę z wysokimi filtrami ochronnymi.
Dla uniknięcie reakcji alergicznych wywołanych nietolerancją filtrów chemicznych, poleca się produkty przeciwsłoneczne zawierające mikropigmenty, które zabezpieczają skórę szczególnie wrażliwą na promieniowanie przed poparzeniami słonecznymi i wywołanymi promieniowaniem reakcjami alergicznymi. Dzięki nim większość promieniowania UV odbija się od powierzchni skóry.
Drobne cząsteczki mikropigemenów są szczególnie bezpieczne dla skóry, ponieważ tworzą na jej powierzchni ochronny film. Odbijają promieniowanie UVA i UVB bezpośrednio od powierzchni skóry.
Przewlekłe posłoneczne zapalenie skóry
Następstwem reakcji fotoalergicznej może być rozwój przewlekłego posłonecznego zapalenia skóry. Pomimo eliminacji stosowania substancji wywołujących alergie słoneczne, reakcje zapalne mogą występować po każdej ekspozycji na słońce. Zakres promieniowania wywołującego te uszkodzenia będzie systematycznie się poszerzać, zaczną pojawiać się nawet reakcje zapalne wywołane przez światło widzialne. Dla tego typu pacjentów poleca się najwyższą ochronę przeciwsłoneczną.
