Zepen, syndets en tensiden
Tussen de Eufraat en de Tigris gevonden Soemerische kleitabletten uit 2500 voor Christus tonen al het vroege gebruik van zeep aan. Tegenwoordig worden synthetische tensiden (i), ook syndets (i) genoemd, steeds meer gebruikt voor milde reiniging van de huid.
Schematische weergave van tensiden (i):
Zeep, syndets en tensiden
Zeep
Zeep wordt nog steeds gemaakt door de chemische reactie van natuurlijke vetten (i) met alkaliloog. Het gebruik van zeep heeft echter de volgende nadelen, met name voor de gevoelige huid:
- Het ontstaan van kalkzeep en het hierbij behorende verlies van oppervlakteactieve eigenschappen bij gebruik in combinatie met hard water
- oor hydrolyse zorgt zeep ervoor dat in een vochtige omgeving alkalische hydroxylionen ontstaan die vooral bij een zieke huid tot irritatie en door basische stoffen veroorzaakt eczeem kunnen leiden.
De ontwikkeling van syndets (i)
Met het oog op deze nadelen gingen wetenschappers op zoek naar nieuwe producten voor lichaamsreiniging. Aan het eind van de jaren ‘50 resulteerde dit werk in de opkomst van het tijdperk van de synthetische reinigingsmiddelen, de syndets (i), die een aantal belangrijke voordelen ten opzichte van alkalische zeep hebben:
Vaste en vloeibare syndets (i) nemen sindsdien een vaste plaats in bij het reinigen van de huid, vooral bij huidproblemen.
Tensiden als reinigingsmiddelen
Tensiden zijn moleculen die bestaan uit een zeer gemakkelijk in water oplosbaar (hydrofiel) deel, de kop, en een in vet oplosbaar (lipofiel) deel met lange ketens. Tensiden verzamelen zich graag op grensgebieden, waarbij het hydrofiele deel zich naar het water richt en het lipofiele deel naar het vet (bijv. lipofiele vuildeeltjes).
Het belang van tenside bestanddelen
Afzonderlijke tensiden (i) hebben zeer specifieke kenmerken, zoals het vermogen tot schuimvorming (anionische tensiden (i)) of het achterlaten van een aangenaam gevoel op de huid (amfotere tensiden (i)). Daarom bevatten de meeste reinigingsproducten een combinatie van tensiden (i).
