Regeneratie- en herstelmechanismen
De huid heeft verschillende regeneratie- en herstelmechanismen voor het herstellen van eventuele, door invloeden van buitenaf veroorzaakte, schade.
Herstel na...
Regeneratie na beschadiging door UV-straling
Blootstelling van de huid aan intensieve UV-straling leidt tot primaire schade aan het erfelijke materiaal. De vrije radicalen (i) die vrijkomen onder invloed van UV-straling brengen secundaire schade toe aan de celeiwitten en celmembranen. De huid heeft zelf verschillende herstelmechanismen voor beschadigd DNA. De belangrijkste herstelmechanismen bij de mens zijn ‘excisie’ of ‘postreplicatie’: Excisie is gebaseerd op het herkennen, verwijderen en vervangen van het beschadigde DNA-segment. Zo worden mutaties voorkomen zolang het herstelmechanisme niet overbelast of defect is. Bij postreplicatie daarentegen wordt het beschadigde erfelijke DNA-segment in eerste instantie ’omzeild’, dat wil zeggen dat de schade bij het lezen van de genetische codes wordt genegeerd, en pas later hersteld. Bij dit mechanisme ontstaan echter zo vaak fouten, dat het herstel vaak tot meer mutaties leidt dan de oorspronkelijke beschadiging door straling.
Regeneratie na huidbeschadiging
De laag met de epidermale moedercellen (de onderste laag) zorgt door constante celdeling voor doorlopende vernieuwing van de opperhuid (proliferatie). In geval van letsel waarbij alleen de bovenste huidlaag is beschadigd, kan deze schade, die erosie wordt genoemd, zonder littekens genezen. Als echter ook de lederhuid is beschadigd (bijvoorbeeld bij een zweer), dan is ook het basismembraan beschadigd en ontstaat bij de genezing meestal littekenweefsel. In dit geval worden de beschadigde huidcellen vervangen door bindweefselcellen. De genezing van de wond doorloopt verschillende, opeenvolgende fases. In de eerste fase vormt het gestolde bloed een harde laag op de wond die zich aan de wond hecht (de korst). In de daarop volgende huidreinigingsfase vinden autolyse en fagocytose (i) van beschadigde en dode cellen plaats. Tegelijkertijd lossen enzymen de bindweefselvezels op. Dit activeert mobiele immuuncellen, waardoor fagocyten en lymfevloeistoffen in de wond stromen.
In de weefselopbouw- of proliferatiefase vormt zich vanuit de basis van de wond nieuw epitheelweefsel en ontstaan capillaire kiemen, nieuw bindweefsel en collageenvezels.Toediening van specifieke geneesmiddelen, zoals dexpantenol, kan de celdeling tijdens de proliferatiefase stimuleren en ondersteunen. Deze middelen zorgen voor een betere en snellere genezing.
