Huidige definitie van huidtypes en invloedsfactoren
Cosmetisch dermatologisch advies is gebaseerd op een beoordeling van de fysiologische conditie van de huid, rekening houdend met subjectieve en objectieve criteria. De huid wordt tegenwoordig verdeeld in vier verschillende types of condities:
- Beeld van een scan met een elektronenmicroscoop (SEM) van een normale huid.
Normale huid
Bij normale, fysiologische condities wordt de huid als eudermisch beschreven. De huid heeft kleine poriën, is goed doorbloed, is enigszins roze van kleur en heeft een gelijkmatige teint. De huid is niet te vet en niet te droog en objectief gezien probleemloos. Endogene en exogene factoren kunnen de huidconditie aanzienlijk verstoren.
- Beeld van een scan met een elektronenmicroscoop (SEM) van een droge huid.
Droge huid
Schilferige plekken op de huid kunnen intense jeuk en een trekkend gevoel veroorzaken. De huid ziet er ruw en vlekkerig uit en vertoont soms al vroegtijdig verouderingsverschijnselen.
Vette huid
Deze huid wordt gekenmerkt door grove poriën met mee-eters, een wat vettige glans, een ongelijkmatige teint en ziet er vaak vaal en gelig uit.
Gecombineerde huid
Het voorhoofd, de kin en de neus zijn vettig, terwijl de wangen normaal tot droog zijn.
Interne en externe factoren die de huidconditie beïnvloeden
Interne (endogene) factoren omvatten een erfelijke aanleg voor één van de bovenstaande huidtypes of voor bepaalde huidziekten, zoals atopische dermatitis (neurodermitis), psoriasis of ichthyosis.
In tegenstelling tot de vroegtijdige huidveroudering die wordt veroorzaakt door externe factoren, is biologische endogene huidveroudering erfelijk bepaald en wordt deze gekenmerkt door:
- verminderd vermogen tot herstel en vernieuwing van de cellen
- verminderde afscheiding van de talg (i)- en zweetklieren
- verharding van het bindweefsel met verminderd vochtvasthoudend vermogen
- afbraak van elastische vezels
Mensen met aanleg hiervoor kunnen met huidziektes op psychische en stressfactoren reageren. Ook hormonen hebben een fysiologisch en pathologisch effect op de huidconditie. Acne in de puberteit of de leeftijdgebonden achteruitgang van de huid die in de menopauze begint, wordt bijvoorbeeld veroorzaakt door hormonale veranderingen. Bij aandoeningen van de endocriene klieren (i), zoals de bijnierschors, treden vaak ook huidveranderingen op.
De externe omgevingsfactoren omvatten:
- het ontstaan van vrije radicalen vooral door blootstelling aan UV-straling, roken, en toxische genotmiddelen zoals alcohol
- blootstelling aan agressieve stoffen zoals alkaliën
- luchttemperatuur en -vochtigheid
Zeer reactieve vrije radicalen ontstaan door UV-straling, verontreinigende stoffen, geneesmiddelen, genotmiddelen, ozon en bepaalde voedingsmiddelen. Zij zijn verantwoordelijk voor de oxidatieprocessen in het lichaamsweefsel en veroorzaken schade in de cel en aan het celmembraan. In de opperhuid ontstaan vrije radicalen hoofdzakelijk door blootstelling aan UV-straling. Jarenlange onbeschermde blootstelling aan de zon leidt tot blijvende door licht veroorzaakte schade en de hierbij behorende vroegtijdige veroudering van de huid.
Regelmatig gebruik van vochtinbrengende en reinigingsproducten met een neutrale of basische pH (i)-waarde overbelast het alkalineutraliserende vermogen van de huid, waardoor deze ontvankelijker wordt voor eczeem en huidinfecties. Omdat bij kleine kinderen en ouderen de talgklieren respectievelijk nog niet of niet meer optimaal werken, neemt de fysiologische buffercapaciteit van de huid af.
Veel mensen zoals kappers, metselaars en fabrieksarbeiders komen tijdens hun werk met de meest uiteenlopende soorten schadelijke stoffen in aanraking. Hier spelen vooral zuren, logen en oplosmiddelen een rol. Ook verschillende oppervlakteactieve stoffen (tensiden (i)), zoals natriumlaurylsulfaat, kunnen de structuur van de hoorncellen beschadigen en daarmee de barrièrelaag (i) in de hoornlaag aantasten. Hierdoor kan de huid uitdrogen (i) en uiteindelijk zelfs eczeem ontwikkelen.
Door te vaak en te lang met heet water te douchen gaan de lichaamseigen vochtvasthoudende factoren (i) (NMF) en de lipiden aan het huidoppervlak verloren. De huid droogt uit en wordt ruw.
De eerste reactie van de huid op kou is samentrekking van de bloedvaten in de huid om het lichaam tegen te veel warmteverlies te beschermen. Aanhoudende kou vermindert de talgafscheiding en de huid droogt uit.
In de sauna of met centrale verwarming verwarmde ruimtes produceren de zweetklieren meer zweet dat door de warme en droge lucht snel verdampt. De huid droogt uit.
Bij slechts tijdelijke blootstelling aan de in de tabel genoemde exogene factoren kunnen de beschermingsmechanismen in de huid de irritatie min of meer opvangen. Bij te lange blootstelling raken de huideigen beschermingsmechanismen overbelast. De huid is niet langer normaal en gezond, maar gevoelig en vatbaar voor ziektes.
